Saṅghuposatha Pubbakaraṇādi Vidhi(布薩預備工作等方式)

 

Vinayapucchāsammuti

                           律(Vinaya) 問(pucchā) 同意(sammuti)

問律共許

 

Namo tassa Bhagavato, Arahato Sammāsambuddhassa. (3x)

 

“Suṇātu  me,  bhante (āvuso),   saṅgho.

  聽        我     尊者               僧團

 suṇāti   ahaṁ  bhavant   (āvuso)      saṅgha

3s.imp.  1s.Dat.  m.p.Voc. (m.p.Voc.)   m.s.Nom.

尊者們(朋友們)！請僧團聽我(說)。

 

Yadi saṅghassa pattakallaṁ,

如果     僧團     已達到 準備

yadi   saṅgha     patta+kalla

ind.   m.s.Gen.     n.s.Nom.

如果僧團已經準備好了，

 

ahaṁ  āyasmantaṁ  Tissaṁ  bhikkhuṁ[1] vinayaṁ puccheyyaṁ.”

我         具壽          提捨        比丘          律      問

ahaṁ     āyasmanta      Tissa       bhikkhu        vinaya    pucchati

1s.Nom.   m.s.Acc.      m.s.Acc.     m.s.Acc.      m.s.Acc.    1s.opt.

我當問具壽提舍比丘律。

 

Vinayavissajjanasammuti

律(Vinaya) 答(vissajjana) 同意(sammuti)

答律共許

 

Namo tassa Bhagavato, Arahato Sammāsambuddhassa. (3x)

 

“Suṇātu me,   bhante (āvuso), saṅgho.

  聽    　我      尊者 (朋友們) 　  僧團

 suṇāti   ahaṁ    bhavant  (āvuso)    saṅgha

3s.imp.  1s.Dat.   m.p.Voc. (m.p.Voc.)  m.s.Nom.

尊者們(朋友們)！請僧團聽我(說)。

 

Yadi saṅghassa pattakallaṁ,

如果     僧團     已達到 準備

yadi   saṅgha     patta+kalla

ind.   m.s.Gen.     n.s.Nom.

如果僧團已經準備好了，

 

ahaṁ āyasmatā Nāgena bhikkhunā[2] vinayaṁ puṭṭho  vissajjeyyaṁ.”

我        具壽     那嘎       比丘        律     已被問        回答

ahaṁ              Nāga      bhikkhu     vinaya    puṭṭha       vissajjeti

1s.Nom.   m.s.Ins.   m.s.Ins.   m.s.Ins.     m.s.Acc.  pp.(m.s.Nom.)  1s.opt.

已被問的我當答那嘎比丘律。

 

Pucchā: “Sammajjanī, padīpo ca udakaṁ āsanena ca,

問         掃帚          燈   及   水       座位   及

pucchā      sammajjanī      padīpa      udaka     āsana

 f.         f.s.Nom.      m.s.Nom.   n.s.Nom.   n.s.Nom. 

問︰掃帚﹑燈﹑水﹑及座位，

 

uposathassa  etāni  pubbakaraṇan’ti  vuccati.

布薩          這        預備  工作        稱為

uposatha         eta      pubba+karaṇa        vuccati

 m.s.Gen.     n.s.Nom.         n.s.Nom.        1s.pr.

這稱為布薩之預備工作。

 

Okāsa, sammajjanī:  Sammajjanakaraṇaṁ kataṁ kiṁ?”

請求      掃帚          掃除     工作          已作    如何

okāsa        sammajjanī      sammajjana+karaṇa         kata    kiṁ

 f.s.Nom.   f.s.Nom.         n.      n.s.Nom.      n.s.Nom. 

請允許，(我問︰)「掃帚」──打掃的工作已做了嗎？

 

Vissajjana: “Sammajjanakaraṇaṁ niṭṭhitaṁ.”

答         打掃     工作           已完成

vissajjana        sammajjana+karaṇa         niṭṭhita

              n.      n.s.Nom.      pp.(n.s.Nom.)

答︰打掃工作已完成。

 

Pucchā: “Padīpo ca: Padīpujjalanaṁ  kataṁ  kiṁ?”

問        燈          燈     點亮        已作    如何

pucchā    padīpa       padīpa + ujjalana      kata     kiṁ

   f.s.Nom.     m.     n.s.Nom.  pp.(n.s.Nom.)

問︰以及「燈」──燈已點亮了嗎？

 

Vissajjana:  “Padīpujjalanaṁ   niṭṭhitaṁ.”[3]

答              燈      點亮        完成

     padīpa + ujjalana      niṭṭhita

         m.     n.s.Nom.   pp.(n.s.Nom.)

答︰以及「燈」──燈已點亮。

 

Puccha: “Udakaṁ āsanena ca:

問         水       座位    及

udaka    āsana

n.s.Nom.  n.s.Ins.

問︰「水及座位」──

 

Āsanena  saha  pānīya-paribhojanīya-udakaṭṭhapanaṁ  kataṁ  kiṁ?”

座位       具     飲用水   食用         水    安置             已作    如何

asana     saha    pānīya + paribhojanīya + udaka+ ṭhapana            kata     kiṁ

n.s.Ins.             m.     adj.(m.p.Gen.)  n.     n.s.Nom.       pp.(n.s.Nom.)

座位、及飲水、用水都安置好了嗎？

 

Vissajjana: “Āsanena saha pānīyaparibhojanīya-udakaṭṭhapanaṁ  niṭṭhitaṁ.”

座位      具     飲用水   食用       水    安置            完成

āsana    saha     pānīya+paribhojanīya-udaka+ṭhapana           niṭṭhita

   n.s.Ins.            m.     adj.(m.p.Gen.)  n.   n.s.Nom.       pp.(n.s.Nom.)

座位、及飲水、用水都安置好了。

 

Pucchā: “Uposathassa etāni pubbakaraṇan’ti vuccati  kiṁ?”

問           布薩      這       預備  工作     稱為      如何

uposatha   eta      pubba+karaṇa     vuccati    kiṁ

 m.s.Gen. n.s.Nom.        n.s.Nom.    3s.pr.

問︰為什麼這稱為布薩之預備工作？

 

Vissajjana: “Etāni cattāri vattāni sammajjanakaraṇādīni saṅghasannipātato

答          這      四     事      打掃 + 工作            僧伽  +  集合

  eta           vatta    sammajjana+karaṇa        saṅgha + sannipāta

   n.s.Nom. n.s.Nom. n.s.Nom.    n.      n.s.Nom.        m.     pp.(n.s.Nom.)

答︰打掃等這四項工作在僧團集合之前，

 

paṭhamaṁ kattabbattā uposathassa, uposathakammassa pubbakaraṇan’ti vuccati.

首先          要做的      布薩         布薩     工作        預備  工作         稱為

Paṭhama     kattabbattā    uposatha       uposatha + kamma      pubba+karaṇa      vuccati

adv.         f.s.Nom.      m.s.Gen.        m.       n.s.Gen.            n.s.Nom.    3s.pr.

首先要做的，因此，稱為布薩之預備工作。

 

Pubbakaraṇānī’ti  akkhātāni.”

預備    工作         宣告

pubba + karaṇa       akkhāta

n.s.Nom.    pp.(n.s.Nom.)

預備工作已宣告。

 

Pucchā: “Chandapārisuddhi, utukkhānaṁ  bhikkhugaṇanā ca ovādo,

問         與欲     清淨      季節    宣告     比丘   算數      及   教誡

chanda + pārisuddhi    utu +  akkhāna   bhikkhu+gaṇanā    ca  ovāda

m.      f.s.Nom.     f.n.    n.s.Nom.   m.     f.s.Nom.    m.s.Nom.

問︰與欲﹑清淨﹑季節宣告﹑算比丘人數﹑教誡，

 

uposathassa etāni   pubbakiccan’ti vuccati. Chandapārisuddhi:

布薩        這       預先  作業      稱為     與欲     清淨

uposatha      eta      pubba + kicca    vuccati    chanda +  pārisuddhi

m.s.Gen.     n.s.Nom.       n.s.Nom.   1s.pr.      m.      f.s.Nom.

這稱為布薩之前置作業。「與欲、清淨」──

 

Chandārahānaṁ  bhikkhūnaṁ chandapārisuddhi-āharaṇaṁ  kataṁ  kiṁ?”

欲     帶來         比丘          與欲     清淨       帶來        已作      如何

chanda+ ārahāna       bhikkhu        chanda+pārisuddhi-āharaṇaṁ         kata      kiṁ

m.    n.s.Nom.      m.p.Nom.        m.      f.       n.s.Nom.   pp.(n.s.Nom.) 

諸比丘請假與說清淨了嗎？

 

Vissajjana: “Chandapārisuddhi-āharaṇaṁ  niṭṭhitaṁ.”[4]

答              與欲   清淨       帶來          完成

   chanda+pārisuddhi-āharaṇa          niṭṭhita

         m.    f.      n.s.Nom.      pp.(n.s.Nom.)

答︰請假與說清淨已完成。

 

Pucchā: “Utukkhānaṁ: Hemantādīnaṁ  tiṇṇaṁ  utūnaṁ ettakaṁ  atikkantaṁ,

問        季節  宣告      冬    等          三        季      這麽多        超過

           utu+akkhāna    hemanta +ādi          ti        utu      ettaka       atikkanta

           n.    n.s.Nom.   m.  m.p.Nom.     n.p.Gen.   n.p.Gen. adj.(n.s.Acc.)    pp.(n.s.Acc.)

問︰季節宣告︰冬等三季的說法，若干 (布薩)已過去了，

 

ettakaṁ  avasiṭṭhan’ti.  Evaṁ utu-ācikkhanaṁ kataṁ kiṁ?”

這麽多      已剩下         如是    季節    告知    已作    如何

ettaka       avasiṭṭha        evaṁ    utu- ācikkhana    kata     kiṁ

adj.(n.s.Acc.)  pp.(n.s.Acc.)    adv.    n. pp.(n.s.Acc.)  pp.(n.s.Nom.)

還剩下若干(布薩)。這樣的季節已宣告了嗎？

 

Vissajjana:“Utūnīdha  pana sāsane hemanta-gimha-vassānānaṁ vasena tīṇi  honti.

 問           季節 這裡          教      冬      夏    雨季           控制   三

utu+idha    pana   sāsana  hemanta-gimha-vassāna           vasa    ti hoti<hū存在

  n.p.Nom. adv.        m.s.Loc.  m.     m.    m.s.Nom.       m.s.Ins. n.p.Nom.

在此教法中，季節有冬季、夏季及雨季這三季。

 

Ayaṁ hemanta-utu (gimhāna-utu / vassāna-utu).

這時     冬     季   （ 夏   季   /  雨 季 ）

ayaṁ    hemanta-utu   (gimhāna-utu / vassāna-utu)

n.s.Nom. m.  n.s.Nom.  m.  n.s.Nom.  m.  n.s.Nom.

這時是冬季(夏季 / 雨季)。

 

Tasmiṁ utumhi  aṭṭha (dasa) uposathā. Iminā pakkhena eko uposatho sampatto,

這個    季節      八次（十次）  布薩      這個    半月    一次   布薩     來臨

ta        utu                   uposatha    ima    pakkha     eka   uposatha   sampatta

m.s.Loc.  n.p.Ins.                  m.p.Nom.   m.s.Ins.  m.s.Ins.  m.s.Nom. m.s.Nom. m.s.Nom.

在這個季節裡有八次(十次)布薩。對這個半月而言，一次布薩已經來臨，

 

tayo uposathā  atikkantā, cattāro uposathā  avasiṭṭhā[5].”

三     布薩        過去       四      布薩      剩餘

ti      uposatha      atikkantā            uposatha   avasiṭṭha

m.p.Nom. m.p.Nom. pp.(m.p.Nom.) m.p.Nom. m.p.Nom.  pp.(m.p.Nom.)

三次布薩已經過去，還剩餘四次布薩。[6]

 

Pucchā: “Bhikkhugaṇanā ca: Imasmiṁ uposathagge  sannipatitānaṁ 

問         比丘    算數     及    這        布薩堂            集會

bhikkhu+gaṇanā    ca    ima       uposathagga      sannipatita

m.   f.s.Nom.           m.s.Loc.   m.  m.s.Loc.     pp.(m.p.Acc.)

問：「算比丘人數」──計算在這個布薩堂中集會的

 

bhikkhūnaṁ   gaṇanā,   kittakā  bhikkhū honti?”

 比丘             算數         若干      比丘     有

bhikkhu          gaṇanā        kittakā     bhikkhu   hoti

m.p.Acc.         f.s.Acc.        adv.       m.p.Acc.  3p.pr.

比丘人數。有多少位比丘？

 

Vissajjana: “Imasmiṁ uposathagge sannipatitānaṁ bhikkhūnaṁ  gaṇanā

     這        布薩堂            集會          比丘           算數

Ima     uposathagga      sannipatitānaṁ      bhikkhu        gaṇana

   m.s.Loc.   m.  m.s.Loc.     pp.(m.p.Acc.)      m.p.Acc.       f.s.Acc.

答：計算在這個布薩堂中集會的比丘人數，

 

cattāro  bhikkhū honti.”

四        比丘

bhikkhu   hoti

m.p.Acc.  2s.pr.

有四位[7]比丘。

 

Pucchā: “Ovādo:  Bhikkhunīnaṁ  ovādo  dātabbo,  dinno    kiṁ?”

問       教誡         比丘尼           教誡    應當給與    給與        如何

ovāda        bhikkhunī         ovāda     dātabba   dinna<dadāti   kiṁ

 m.s.Nom.       f.p.Dat.         n.s.Nom.   1s.pr.   pp.(m.s.Nom.)

問︰「教誡」──應當給與比丘尼的教誡已經給了嗎？

 

Vissajjana: “Idāni pana tāsaṁ natthitāya, so ca ovādo idha n’atthi.”

答        現在         她們   缺席     它     教誡    這   沒 有、存在

idāni  pana    ta    natthitā   ta  ca  ovāda  idha  na+atthi< as

    adv.         f.p.Dat. f.s.Dat.   m.s.Nom. m.s.Nom.       3s.pr.

答：由於現在她們已經不存在，所以在此沒有教誡。

 

 

Pucchā: “Uposathassa etāni  pubbakiccan’ti  vuccati  kiṁ?”

問           布薩      這       預備 作業         稱為      如何

uposatha   eta      pubba+kicca       vuccati      kiṁ

 m.s.Gen. n.s.Nom.       n.s.Nom.     3s.pr.

問︰這為什麼稱為布薩之前置作業？

 

Vissajjana: “Etāni  pañcakammāni chandāharaṇādīni  pātimokkhuddesato

    這        五    工作      欲      帶來           波提木叉    誦

eta       pañca+kamma    chanda+āharaṇa+ādī      pātimokkha+ uddesa

  n.s.Nom.          n.s.Nom.    m.  n.s.Nom. n.p.Nom.    m.       m.s.Abl.

答：請假等這五項工作，必須在誦波提木叉

 

paṭhamaṁ  kattabbattā  uposathassa, uposathakammassa pubba-kiccan’ti vuccati.

  最初        應該做          布薩        布薩    羯磨         事前  作業      稱為

paṭhama      kattabbattā       uposatha      uposatha + kamma        pubba-kicca      vuccati

 adv.          f.s.Nom.         m.s.Gen.      m.       n.s.Gen.              n.s.Acc.    3s.pr.

之前就應該做好，因此稱為「布薩與布薩羯磨的前置作業」。

 

Pubbakiccānī’ti  akkhātāni.”

  預備 作業         宣佈

pubba+kicca        akkhāta

       n.s.Nom.      pp.(n.s.Nom.)

前置作業已經宣告了。

 

Pucchā: “Uposatho yāvatikā ca bhikkhū  kammappattā  sabhāgāpattiyo  ca

問         布薩      僅僅    及   比丘         即席者        同一範圍的  犯罪    及

uposatha                bhikkhu     kammapatta      sabhāgā + āpatti

 m.s.Nom.    adv.        m.s.Nom.  adj.(m.s.Nom.)   adj.(n.s.Nom.) f.p.Nom.

問：布薩與即席的比丘沒有犯同分之罪，

 

na  vijjanti  vajjanīyā  ca puggalā tasmiṁ na honti pattakallan’ti  vuccati.

無    存在現  適合被避開的  及   人       這      無  有    適當時機        稱為

na   vijjati      <vajjati        puggala     ta           hoti   pattakalla   ti   vuccati

      3p.pr.  adj.(m.p.Acc.)    m.p.Acc.    n.s.Loc.           n.s.Acc.          3s.pr.

此無應被避開者，這稱為時機成熟。

 

Uposatho: Tīsu   uposathadivasesu  cātuddasī,

布薩         三         布薩   日          第十四日

uposatha      ti       uposatha+divasa       cātuddasī

m.s.Nom.    m.p.Loc.   m.    m.p.Loc.       f.s.Nom.

布薩︰有三種布薩日，第十四日、

 

 

 

 

paṇṇarasī,  sāmaggīsu,  ajj’uposatho  ko  uposatho?”

第十五          和合        今日   布薩    何人     布薩

paṇṇarasī  sāmaggī<samagga(a.)  ajja+ uposatha   ko     uposatha

f.s.Nom.        f.p.Loc.            m.s.Nom.          m.s.Nom.

第十五日、和合(日)的布薩當中，今天的布薩是哪一種布薩？

 

Vissajjana:  “Ajj’uposatho paṇṇaraso (cātuddaso).”

答                  今日   布薩     第十五      (第十四)

ajja   uposatha  paṇṇarasa     (cātuddasa)

m.s.Nom.   m.s.Nom.   (m.s.Nom.)

答︰今天是第十五日(十四日)的布薩。

 

Pucchā: “Yāvatikā ca bhikkhū kammappattā’ti kiṁ?”

問           僅僅    及  諸比丘    羯磨  到達     如何

yvatikā   ca  bhikkhu   kamma+patta    kiṁ

              adv.       m.p.Nom.  n. pp.(m.p.Nom.)

問：多少位比丘參加羯磨？

 

Vissajjana: “Yattakā  bhikkhū tassa uposathakammassa, pattā yuttā anurūpā,

答        不管有多少的  比丘    它的     布薩    羯磨       到達  參加  適當的

yattakā      bhikkhu   ta     uposatha + kamma     patta   yutta   anurūpa

    adv.       m.p.Nom. m.s.Gen.  m. n.s.Gen. pp.(m.p.Nom.) pp.(m.p.Nom.)adj.(m.p.Nom.)

答：「凡是參加羯磨的比丘都是合適的，

 

sabbantimena paricchedena cattāro bhikkhū pakatattā, saṅghena anukkhittā,

一切   最後      界限        四    比丘   健全情況的    僧伽      已抛棄

sabba+antima    pariccheda            bhikkhu    pakatatta     saṅgha   anukkhitta

    adj.(m.s.Ins.)   m.s.Ins.              m.p.Acc.  adj.(m.p.Acc.)  m.s.Ins.  adj.(m.p.Acc.)

最少要有健全(=清淨)的四位比丘，僧伽已棄離(不合適者)，

 

te  ca  kho hatthapāsaṁ avijahitvā ekasīmāyaṁ  ṭhitā.”

他們           一臂之距     不離開     同一 界、戒壇   住立

ta   ca   kho   hatthapāsa   avijahitvā     eka + sīmā       ṭhita

m.p.Nom.       m.s.Acc.       ger.           f.s.Loc.    pp.(m.p.Nom.)

他們在同一戒壇內，彼此不離開於一臂之距之外。」

 

Pucchā: “Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti kiṁ?”

問        同一範圍的  犯罪     不  存在  如何

sabhāga+āpatti            vijjati  kiṁ

adj.(n.s.Nom.) f.p.Nom.     3s.pr.

問：什麼是沒有犯同分之罪？

 

Vissajjana: “Vikālabhojanādi  vatthu  sabhāgāpattiyo  ca  na  vajjanti.”

答          非時    食    等     項目    同一範圍的  犯罪   及    不   存在

vikāla+bhojana+ādi    vatthu    sabhāga  +  āpatti             vajjati

m.  m.  m.s.Nom. n.s.Nom.  adj.(n.s.Nom.) f.p.Nom.            3s.pr.

答：(如)沒有全部都犯非時食等項目之罪。

 

Pucchā: “Vajjanīyā  ca  puggalā tasmiṁ na honti kiṁ?”

 問        應被避開者  及   人      這     不  有   如何

<vajja          puggala     ta      na  hoti   kiṁ

ppr.(m.s.Nom.)     m.s.Nom.  m.s.Loc.    3p.pr.

問：「此無應被避開者」是什麼意思？

 

Vissajjana:“Gahṭṭhapaṇḍakādayo, ekavīsati vajjanīyā puggalā (vajjanīyapuggalā)

答       居士   黃門     等         廿一種  應被避開的    人

gahṭṭha+paṇḍaka+ādi                 <vajja       puggala

  m.      m.   m.p.Nom.          ppr.(m.s.Nom.)  m.s.Nom.

答：居士、黃門等廿一種應被避開的人，

 

hatthapāsato bahikaraṇavasena vajjetabbā, te tasmiṁ na honti.”

一臂之距     外  工作  控制          避免    他們  它     不  存在

hatthapāsa    bahi+karaṇa+vasa        vajjeti     ta    ta         hoti

m.s.Abl.       adj.   n.  m.s.Ins.        3s.opt.    p.Nom. s.Loc.     3s.pr.

必須被遣出於手臂距離之外。他們並不在這裡。

 

Pucchā: “Pattakallan’ti  vuccati  kiṁ?”

問        已達到 準備     稱為     如何

patta+kalla     vuccati   kiṁ

n.s.Nom.      3s.pr.

問︰為什麼稱為時機成熟？

 

Vissajjana: “Saṅghassa  uposathakammaṁ imehi  catūhi lakkhaṇehi saṅgahitaṁ

答          僧伽         布薩      羯摩      這       四       相          組成

saṅgha        uposatha + kamma    ima            lakkhaṇa     saṅgahita

               m. s.Gen.       m.       n.s.Nom. n.p.Ins.   n.p.Ins.   n.p.Ins.     pp.( n.s.Nom.)

答︰僧伽的布薩羯摩由這四種特相組成，

 

pattakallan’ti vuccati.  Pattakālavantan’ti  akkhātaṁ.”

適當時機       稱為       到達 時    已吐          宣告

patta+kalla     vuccati      patta + kāla + vanta        akkhāta

   n.s.Nom.      3s.pr.       pp.   m.  pp.(n.s.Nom.)  pp.(n.s.Nom.)

稱為「時機成熟」。適當時機已經宣告了。

 

Ārādhanā (邀請)

Vissajjana: “Pubbakaraṇapubbakiccāni samāpetvā desitāpattikassa samaggassa

答         預備 工作  預備  作業         完成      指出  犯戒者      和合

pubba-karaṇa+pubba-kicca       samāpeti    desita+āpattika     samagga

              m.  n.p.Nom.    n.p.Nom.       ger.       pp.  m.s.Gen.     adj.(m.s.Nom.)

答︰已完成了預備工作與前置作業，擯除犯戒者，

 

bhikkhusaṅghassa anumatiyā pātimokkhaṁ uddisituṁ ārādhanaṁ karomi.”

 比丘       僧伽     同意        波提木叉        提出       邀請        作(=誦)

bhikkhu  +  saṅgha   anumati     pātimokkha      uddisita      ārādhana     karoti < kar

  m.      m.s.Gen.   f.s.Ins.      m.s.Nom.         inf.         f.s.Acc.      1s.pr.

和諧、和合的比丘僧團的同意下，我提出邀請誦波提木叉。

 

Sādhu! Sādhu! Sādhu!

很好！很好！很好！

 

～ ～ ～

 


[1] 或 Tissaṁ theraṁ bhikkhuṁ(提舍上座比丘)

[2] 或 Nāgena therena bhikkhunā「那迦」換成問律比丘的名字。他就是準備誦戒的人，若他的戒臘滿十年或十年以上，則稱「上座比丘」。

[3] 或  “Idāni pana suriyālokassa atthitāya padīpakiccaṁ idha n’atthi.”

[4] 或 “Chandapārisuddhi-āharaṇaṁ idha n’atthi.” 若沒有，則改唸「在此沒有意欲與清淨被帶來」。

[5] eko uposatho sampatto, satta uposathā avasihā.

[6] 假使冬季八個布薩，一次布薩到了，已經過了一次布薩，還有六次布薩，誦念：

Ayaṁ hemantotu asmiñca utumhi aṭṭha uposathā, iminā pakkhena, eko uposatho sampatto, eko uposatho atikkanto, cha uposathā avasiṭṭhā。若是2, 3, 4, 5, 6, 7次已誦過，還有5, 4, 3, 2, 1, 0次，則誦念：

  Ayaṁ hemantotu asmiñca utumhi aṭṭha uposathā, iminā pakkhena,

dve (2)    ─┐                    ┌ pañca (5)  ┐

tayo (3)     │                    │ cattāro (4)  │

cattāro (4)   ├─uposathā atikkantā─ ┤ tayo (3)    ├  uposathā avasiṭṭhā.

pañca (5)    │                    │ dve (2)    │

cha (6)    │                    │ eko (1)    ┘

satta (7)   ─┘                    └ aṭṭha uposathā paripuṇṇā.(八個布薩圓滿)

  若是含有閏月的季節 (adhikamāsa, 八月份沒有閏月)，例如：「現在是冬季，閏月有十個布薩，由於這半個月，一次布薩到了，還有九次布薩」，誦念：Ayaṁ hemantotu asmiñca utumhi adhikamāsasavasena dasa uposathā, iminā pakkhena, eko uposatho sampatto, nava uposathā avasiṭṭhā. 第二至十次布薩，誦詞都要加入 adhikamāsasavasena (閏月)，句子同上，只改變數字。若是閏月季節自恣，例如：「閏月有九個布薩、一次自恣，由於這半個月，一次布薩到了，還有八次布薩、一次自恣」，念誦：…….adhikamāsasavasena nava ca uposathā, ekā ca pavāraṇā  iminā pakkhena, eko uposatho sampatto, aṭṭha uposathā ekā pavāraṇā avasiṭṭhā.

▓ 若是雨季 (vassānotu)的布薩，含有自恣，例如：「現在是雨季，這個季節有七次布薩和一次自恣，由於這半個月，一次布薩到了，還有六次布薩、一次自恣」，念誦：

  Ayaṁ vassānotu asmiñca utumhi satta ca uposathā, ekā ca pavāraṇā, iminā

  pakkhena, eko uposatho sampatto, cha ca uposathā ekā ca pavāraṇā avasiṭṭhā.

▓ 雨季第二次是自恣，念：…… iminā pakkhena, ekā pavāraṇā sampattā, eko uposatho atikkantā, pañca  uposathā avasiṭṭhā.  第三次以後布薩，句子同上，只改變數字。

  最後一次布薩，念：…… iminā pakkhena, eko uposatho sampatto, cha ca uposathā ekā ca pavāraṇā atikkantā,  satta ca uposathā ekā ca pavāraṇā paripuṇṇā. 

[7] 按照參加的比丘人數更改數字：pañca(5), cha(6), satta(7), aṭṭha(8), nava(9), dasa(10), ekādasa(11), dvādasa(12), terasa(13), cuddasa(14), paṇṇarasa(15), soḷasa(16), sattarasa(17), aṭṭhārasa(18), ekūnavīsati(19), vīsati(20), ekavīsati(21), dvāvīsati(22), tevīsati(23), catuvīsati(24), pañcavīsat(25)…。